وکیل پایه یک دادگستری — دعاوی سایبری، اقتصادی، حقوقی و کیفری

لوگوی وکیل علیرضا طباطبایی
مقالات

در کلاهبرداری ارز دیجیتال چه باید کرد؟ ۷ اشتباهی که می‌تواند شانس پیگیری پرونده را از بین ببرد

در کلاهبرداری ارز دیجیتال چه باید کرد؟ ۷ اشتباهی که می‌تواند شانس پیگیری پرونده را از بین ببرد

اشتباه اول: پاک کردن چت‌ها بعد از کلاهبرداری


پیام‌های تلگرام، واتساپ، اینستاگرام، ایمیل یا سایر بسترهای ارتباطی می‌توانند بخشی از مستندات پرونده باشند.

نام کاربری، شماره تلفن، زمان پیام‌ها، آدرس کیف پول ارسال‌شده و وعده‌هایی که طرف مقابل داده است، ممکن است در کنار سایر اطلاعات اهمیت پیدا کنند. بنابراین بهتر است قبل از حذف یا دستکاری اطلاعات، مستندات موجود حفظ شوند.

اشتباه دوم: تصور اینکه «اسکرین‌شات دارم، پس مدرکم کامل است»


اسکرین‌شات می‌تواند مفید باشد، اما تمام اطلاعات یک پرونده دیجیتال را در بر نمی‌گیرد.

برای مثال، اگر فردی آدرس کیف پولی برای شما ارسال کرده و پس از انتقال رمزارز ناپدید شده است، علاوه بر مکالمات ممکن است TxID، زمان انتقال، شبکه مورد استفاده، آدرس مبدأ و مقصد و سایر سوابق ارتباطی نیز اهمیت داشته باشند.

به همین دلیل بهتر است قبل از حذف یا تغییر اطلاعات مشخص شود چه داده‌هایی باید حفظ شوند.

اشتباه سوم: تمرکز صرف بر نام و شماره تلفن کلاهبردار


در پرونده‌های رمزارزی، هویت ظاهری فرد لزوماً هویت واقعی او نیست. تصویر پروفایل، سیم‌کارت، حساب بانکی یا حتی حساب کاربری ممکن است متعلق به شخص دیگری باشد.

بنابراین سؤال فقط این نیست که «این فرد چه کسی است؟»؛ بلکه باید بررسی شود «چه ردپاهای دیجیتال و مالی از اقدامات او باقی مانده است؟»

همین موضوع می‌تواند یک پرونده کلاهبرداری ارز دیجیتال را از یک اختلاف مالی معمولی پیچیده‌تر کند.

اشتباه چهارم: نادیده گرفتن TxID و مسیر انتقال رمزارز


بسیاری از تراکنش‌های بلاکچینی دارای شناسه تراکنش یا Transaction ID (TxID) هستند که می‌تواند یکی از نقاط شروع بررسی تراکنش باشد.

ممکن است رمزارز ابتدا به یک آدرس و سپس به آدرس‌های دیگری منتقل شده باشد. مشاهده این مسیر الزاماً هویت مرتکب را مشخص نمی‌کند، اما می‌تواند بخشی از تصویر فنی پرونده باشد.

بنابراین TxID، آدرس کیف پول‌ها، نام شبکه و زمان تراکنش‌ها را نگهداری کنید.

اشتباه پنجم: اعتماد به وعده «برگرداندن قطعی ارز»


گاهی پس از کلاهبرداری اولیه، افراد دیگری با قربانی تماس می‌گیرند و مدعی می‌شوند می‌توانند بیت‌کوین، تتر یا سایر رمزارزهای از دست رفته را با قطعیت بازیابی کنند.

هیچ پرونده‌ای را نمی‌توان صرفاً با یک وعده کلی ارزیابی کرد. امکان پیگیری به شرایط پرونده، اطلاعات موجود، مسیر تراکنش‌ها و امکان شناسایی اشخاص مرتبط بستگی دارد.

بنابراین ادعای «تضمین صددرصدی بازگشت ارز» باید با احتیاط جدی بررسی شود.

اشتباه ششم: اقدام عجولانه بدون ساختن خط زمانی پرونده


یکی از اقدامات مفید، ثبت اتفاقات به ترتیب زمانی است. مشخص کنید ارتباط با شخص از کجا آغاز شد، چه وعده‌ای داده شد، چه مبلغ یا رمزارزی انتقال یافت، TxID چیست، چه آدرس‌هایی در اختیار دارید و چه پیام‌ها و رسیدهایی هنوز موجود هستند.

این کار کمک می‌کند مجموعه‌ای از اطلاعات پراکنده به یک روایت قابل بررسی تبدیل شود.

اشتباه هفتم: تصور اینکه همه کلاهبرداری‌های رمزارزی یکسان‌اند


«کلاهبرداری ارز دیجیتال» یک عنوان کلی است. پرونده ممکن است مربوط به فروش تتر، سرمایه‌گذاری جعلی، فیشینگ، تخلیه کیف پول، پروژه جعلی یا انتقال رمزارز پس از اعتمادسازی باشد.

در نتیجه، نسخه واحدی برای همه پرونده‌ها وجود ندارد. نوع کلاهبرداری، روش انتقال دارایی، بستر ارتباط و ردپاهای دیجیتال و مالی باید در کنار یکدیگر بررسی شوند.

اگر قربانی کلاهبرداری ارز دیجیتال شده‌اید، 
پیش از طرح شکایت یا هرگونه دعوای قضایی، بهره‌مندی از مشاوره یک وکیل مجرب و آگاه به قوانین و رویه‌های قضایی روز می‌تواند نقش مهمی در انتخاب مسیر صحیح داشته باشد.
بررسی دقیق پرونده، اسناد و مدارک توسط وکیل، علاوه بر شناسایی نقاط قوت و ضعف، از اقدامات نادرست و هزینه‌های غیرضروری جلوگیری کرده و موجب صرفه‌جویی در زمان و انرژی شما می‌شود. دریافت مشاوره تخصصی پیش از اقدام، می‌تواند احتمال دستیابی به نتیجه مطلوب و احقاق حق در مراجع قضایی را افزایش دهد.