وکیل پایه یک دادگستری — دعاوی سایبری، اقتصادی، حقوقی و کیفری

لوگوی وکیل علیرضا طباطبایی
مقالات

اسکرین‌شات جعلی علیه من ساخته‌اند؛ چطور ثابت کنم واقعی نیست؟

اسکرین‌شات جعلی علیه من ساخته‌اند؛ چطور ثابت کنم واقعی نیست؟

گاهی یک اختلاف اینترنتی با یک تصویر ساده جدی می‌شود؛ تصویری از یک چت که ظاهراً نشان می‌دهد شما حرفی زده‌اید، پولی خواسته‌اید یا شخصی را تهدید کرده‌اید، در حالی که می‌دانید چنین گفت‌وگویی اصلاً اتفاق نیفتاده است.

در ایران، ساختن یا تغییر دادن اطلاعات رایانه‌ای در بعضی شرایط می‌تواند موضوع جعل رایانه‌ای باشد. بنابراین یک چت ساختگی همیشه فقط یک «عکس فتوشاپ‌شده» و بی‌اهمیت نیست.

فقط نگویید «این اسکرین‌شات فیک است»

وقتی تصویری علیه شما ارائه می‌شود، طبیعی است اولین واکنش این باشد که بگویید: «من چنین چیزی ننوشته‌ام.»

اما سؤال مهم بعدی این است: چه چیزی این حرف را ثابت می‌کند؟

ممکن است اصل گفت‌وگو هنوز در گوشی شما باشد، زمان پیام‌ها با تصویر ارائه‌شده جور درنیاید یا بخش‌هایی از مکالمه در اسکرین‌شات حذف یا تغییر داده شده باشد.

همین جزئیات کوچک می‌توانند مسیر پرونده را عوض کنند.

گوشی و پیام‌های اصلی را دستکاری نکنید

اگر هنوز حساب کاربری، گوشی یا گفت‌وگوی اصلی را در اختیار دارید، بهتر است برای مرتب‌کردن ماجرا شروع به پاک کردن پیام‌ها یا تغییر حساب نکنید.

گاهی چیزی که در ظاهر هیچ اهمیتی ندارد، بعداً برای مقایسه نسخه واقعی با تصویری که علیه شما ساخته شده لازم می‌شود.

یک اسکرین‌شات همیشه تمام داستان نیست

دیدن یک تصویر ممکن است در نگاه اول قانع‌کننده باشد، اما تصویر به‌تنهایی همیشه نشان نمی‌دهد چه کسی پیام را نوشته، قبل و بعد از آن چه گفته شده یا اصلاً تصویر بدون تغییر است.

به همین دلیل پرونده‌ای که در ابتدا فقط درباره «یک عکس از چت» به نظر می‌رسد، ممکن است به بررسی گوشی، حساب کاربری، پیام‌های اصلی و زمان اتفاقات برسد.

اگر اسکرین‌شات در شکایت علیه شما استفاده شده چه؟

اینجا موضوع جدی‌تر می‌شود؛ چون دیگر بحث فقط یک دعوای اینترنتی نیست و ممکن است همان تصویر برای نسبت دادن یک کار به شما استفاده شده باشد.

واکنش عجولانه یا ارائه چند توضیح پراکنده معمولاً مشکل اصلی را حل نمی‌کند. بهتر است ابتدا مشخص شود دقیقاً کدام قسمت تصویر مورد اختلاف است و چه چیزهایی می‌توانند واقعی یا جعلی بودن آن را روشن کنند.

جایی که یک پرونده ساده می‌تواند پیچیده شود

در چنین پرونده‌ای مهم نیست چه کسی بیشتر اصرار می‌کند که «این چت واقعی است» یا «این چت جعلی است». مهم این است که هر طرف چه چیزی برای نشان دادن حرفش دارد.

اینجاست که کمک وکیلی که با پرونده‌های سایبری آشناست می‌تواند معنی پیدا کند؛ چون باید قبل از دفاع، مشخص شود کدام اطلاعات ارزش بررسی دارند و چطور می‌شود تصویر ارائه‌شده را با واقعیت ماجرا مقایسه کرد.